W postanowieniu z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt III PZP 3/18, Sąd Najwyższy uznał, że jeżeli przedsiębiorca zawarł pozorną umowę cywilnoprawną ze zleceniobiorcą uprzednio zatrudnionym u niego na etacie, to po stwierdzeniu istnienia między stronami stosunku pracy, pracodawca nie może żądać od zatrudnionego zwrotu części zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały na temat zagadnienia prawnego dotyczącego możliwości dochodzenia przez pracodawcę od pracownika, zapłaconych przez pracodawcę z jego środków finansowych, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne w części, która powinna być finansowana ze środków pracownika. Sąd stwierdził, że zagadnienie zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia zostało już nieraz rozstrzygnięte w orzecznictwie, a pytanie powinno dotyczyć możliwości żądania od pracownika różnicy między wynagrodzeniem brutto i netto. Jednakże w uzasadnieniu postanowienia Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że pracodawca nie może żądać od pracownika różnicy między wynagrodzeniem brutto i netto w sytuacji, gdy zatrudniał go na podstawie umowy cywilnoprawnej, podczas gdy w rzeczywistości było to zatrudnienie pracownicze. W tej sytuacji mamy do czynienia ze świadczeniem nienależnym, którego zwrotu jednak nie możemy skutecznie żądać, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Warto jednak podkreślić, że zawsze rozstrzygnięcie sądu będzie zależało od konkretnego stanu faktycznego m.in. od ustalenia z czyjej inicjatywy strony zawarły pozorną umowę.