Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy może mieć charakter odszkodowawczy, a tym samym korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Korzystną dla pracowników linię orzeczniczą po raz kolejny potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 września 2026 r. Niestety, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nadal nie zmienia swojego stanowiska.

Spór o podatkowy charakter wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy

Źródłem problemu jest odmienna ocena charakteru prawnego tego świadczenia. Sądy powszechne i administracyjne uważają, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy pełni funkcję kompensacyjną — ma zrekompensować pracownikowi utratę zarobków spowodowaną rozwiązaniem stosunku pracy z naruszeniem przepisów. Z tego względu w orzecznictwie przyjmuje się, że świadczenie to może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub pkt 3b ustawy o PIT.

Mimo korzystnych dla podatników wyroków sądów administracyjnych, odmienne stanowisko konsekwentnie prezentuje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.  Organ nadal uważa, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy stanowi przychód ze stosunku pracy, a nie odszkodowanie. W konsekwencji podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W praktyce prowadzi to do sytuacji, w których organ zmienia swoje stanowisko dopiero po wydaniu korzystnego dla wnioskodawcy orzeczenia sądu. Przykładem jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 15 maja 2025 r., znak 0114-KDIP3-2.4011.548.2020.9.MN.

Rozbieżności interpretacyjne problemem również dla pracodawców

Tak daleko idąca rozbieżność w ocenie skutków podatkowych tego samego świadczenia budzi wątpliwości nie tylko po stronie pracowników, lecz także pracodawców. Jako płatnicy są oni bowiem zobowiązani do prawidłowego ustalenia, czy od wypłaconego świadczenia należy pobrać zaliczkę na podatek dochodowy.

W sytuacji, gdy orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje na możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego, a stanowisko organu interpretacyjnego pozostaje odmienne, pracodawcy muszą mierzyć się z istotną niepewnością co do prawidłowego wykonania obowiązków płatnika.

Korzystny wyrok NSA, ale stanowisko KIS pozostaje niezmienne

Wyrok z 9 września 2026 r. jest niewątpliwie korzystny dla pracowników. Potwierdza kierunek wykładni przyjmowany w dotychczasowym orzecznictwie sądów powszechnych i administracyjnych. Jednocześnie wzmacnia argumentację podatników kwestionujących niekorzystne stanowisko organów podatkowych.

Niestety, praktyka pokazuje, że nawet najnowsze orzeczenie NSA nie musi prowadzić do zmiany podejścia Dyrektora KIS. Zaledwie kilka dni po wydaniu wyroku, w interpretacji indywidualnej z 14 września 2026 r., znak 0114-KDIP3-2.4011.761.2026.1.BM, organ uznał, że wynagrodzenie wypłacone wnioskodawczyni za okres pozostawania bez pracy, w związku z przywróceniem jej do pracy, nie stanowi odszkodowania ani zadośćuczynienia, lecz przychód ze stosunku pracy.

W konsekwencji Dyrektor KIS stwierdził, że do kwoty zasądzonej wyrokiem sądu tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy nie mają zastosowania zwolnienia przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 3 ani pkt 3b ustawy o PIT.

Niestety, pomimo korzystnej dla pracowników linii orzeczniczej, spór o podatkowe traktowanie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy nadal pozostaje aktualny. Dla podatników oznacza to konieczność każdorazowej analizy okoliczności konkretnej sprawy, a niekiedy również dochodzenia swoich praw przed sądem administracyjnym.

Orzecznictwo NSA:

• wyrok z 9 września 2026 r., sygn. akt II FSK 1245/23, 
• wyrok z 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II FSK 333/22, 
• wyrok z 25 listopada 2021 r., sygn. akt II FSK 982/21.

radca prawny, doradczyni podatkowa Magdalena Jabłońska

O prawie pracy dla pracodawców piszemy na stronie prawopracy.bieluk.pl