Jedną z najważniejszych zmian w przepisach dotyczących rewizji finansowej w 2026 r. jest likwidacja tzw. „białej listy” usług, które firmy audytorskie mogły świadczyć na rzecz badanych jednostek zainteresowania publicznego (JZP), w tym spółek notowanych na rynku regulowanym.

Nowelizacja ustawy o biegłych rewidentach uchyliła art. 136, dostosowując polskie przepisy do modelu obowiązującego w prawie Unii Europejskiej. W praktyce oznacza to odejście od zamkniętego katalogu usług dozwolonych na rzecz zasady wynikającej z rozporządzenia UE nr 537/2014. Firma audytorska może świadczyć na rzecz badanej JZP wszystkie usługi, które nie zostały zakazane przepisami unijnymi, pod warunkiem zachowania wymogów niezależności.

Zmiana zwiększa zakres dopuszczalnej współpracy pomiędzy jednostkami zainteresowania publicznego a ich firmami audytorskimi. Po uchyleniu krajowej „białej listy” możliwe staje się powierzanie audytorowi również tych usług, które wcześniej nie były objęte zamkniętym katalogiem ustawowym, takich jak:

• określone procedury due diligence,
• wsparcie przy transakcjach M&A czy
• wybrane analizy i weryfikacje finansowe.

Warunkiem pozostaje jednak, aby usługi te nie widniały na unijnej liście usług zakazanych oraz nie naruszały niezależności biegłego rewidenta.

Nadal obowiązuje więc katalog usług, których świadczenie na rzecz badanej jednostki jest niedopuszczalne. Dotyczy to w szczególności usług mogących prowadzić do konfliktu interesów lub naruszenia niezależności audytora, takich jak:

• prowadzenie ksiąg rachunkowych,
• udział w zarządzaniu jednostką,
• wykonywanie funkcji audytu wewnętrznego czy
• określone usługi podatkowe.

Większa odpowiedzialność Komitetów Audytu

Likwidacja „białej listy” nie oznacza rezygnacji z mechanizmów nadzoru nad niezależnością audytora. Przeciwnie rola Komitetów Audytu nabiera większego znaczenia. Przy podejmowaniu decyzji o zlecaniu usług dodatkowych powinny każdorazowo ocenić ich wpływ na niezależność firmy audytorskiej oraz zapewnić zgodność z przepisami krajowymi i unijnymi.

W praktyce oznacza to konieczność rozważnej realizacji podstawowych obowiązków Komitetów,  takich jak:

• ocena dopuszczalności planowanych usług dodatkowych pod kątem zasad niezależności,
• stosowanie odpowiednich procedur wyrażania zgody na świadczenie takich usług,
• monitorowanie limitów wynagrodzenia za usługi niebędące badaniem sprawozdania finansowego, jeżeli mają zastosowanie.

Warto już na etapie planowania współpracy z firmą audytorską zweryfikować obowiązujące procedury wewnętrzne, politykę świadczenia usług dodatkowych oraz sposób dokumentowania decyzji Komitetu Audytu.

radczyni prawna dr Magdalena Bieluk, szefowa praktyki ładu korporacyjnego