Od kilku lat niesłabnącą  popularnością, szczególnie w okresie przedświątecznym, cieszą się bony upominkowe. Przedsiębiorcy, którzy używają tego typu rozwiązań do sprzedaży swoich produktów i usług muszą zwrócić szczególną uwagę na regulaminy korzystania z takich bonów. Zawarcie w nich klauzul niedozwolonych może narazić przedsiębiorców na poważne konsekwencje.

Charakterystyczną cechą bonów, zwanych również kartami podarunkowymi, jest to, że posiadacz bonu może dokonać zakupu towaru lub usługi z oferty przedsiębiorcy, a także żądać spełnienia świadczenia w wybranym przez siebie czasie do kwoty wartości bonu. Można więc uznać go za bezgotówkowy środek płatności emitowany jako dokument na okaziciela, choć istnieją również bony imienne.

Pomimo powszechnego użycia bonów upominkowych, regulaminy ich funkcjonowania budzą wiele kontrowersji.  Zawarte w nich postanowienia dość często są przedmiotem rozważań sądów w zakresie stosowania klauzul niedozwolonych. Jako przykład warto przytoczyć wyrok Sądu Rejonowego w Słupsku*, który uznał zapisy regulaminu bonu upominkowego sieci sklepów Empik za klauzule niedozwolone. W postanowieniach regulaminu znalazły się bowiem zapisy określające termin ważności bonu i odbierające możliwość jego ponownej aktywacji. 

Zgodnie z art. 385¹ § 1 zdanie 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione indywidualnie, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. W przypadku uznania klauzuli za niedozwoloną jest ona bezskuteczna i nie wiąże konsumenta z mocy prawa i od samego początku.

Przedsiębiorcy wystawiający karty prezentowe powinni pamiętać, że stosowanie klauzul niedozwolonych jest zagrożone karą w wysokości do 10 % obrotu przedsiębiorcy.  Karę nakłada Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który może wszczynać postępowania z urzędu, w tym na skutek otrzymania informacji od niezadowolonego konsumenta.

radca prawny dr Katarzyna Pawlak

* wyrok Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 06.03.2020 r. sygn. akt. I C 3865/19