Wprowadzenie do umowy najmu lokalu użytkowego klauzuli waloryzacyjnej reguluje zasady oraz warunki zmiany wysokości stawki czynszu w czasie trwania okresu najmu. Najczęściej klauzula waloryzacyjna przewiduje, że czynsz będzie waloryzowany corocznie, w oparciu o wskaźnik wzrostu cen. Ustawodawca w żaden sposób nie narzuca zasad ani sposobu waloryzacji. To na jakich zasadach i w jaki sposób następuje podniesienie czynszu zależy od treści klauzuli waloryzacyjnej.

Najczęściej w umowach klauzule waloryzacyjne przewidują:

• automatyczną waloryzację stawek czynszu,
• możliwość dokonania przez Wynajmującego waloryzacji stawki czynszu.

Jeśli klauzula waloryzacyjna przewiduje waloryzację stawek czynszu poprzez jej dokonanie przez Wynajmującego oznacza to, że przedmiotowa zmiana stawek czynszu nie następuje automatycznie, a jedynie poprzez skorzystanie z przysługującego Wynajmującemu uprawnienia. Jeżeli wynajmujący nie dokonuje waloryzacji czynszu, tj. nie korzysta ze swojego uprawnienia nie ma możliwości dokonania waloryzacji stawki czynszu z mocą wsteczną.

Oczywiście uprawnienie wynajmującego do waloryzacji stawki czynszu nie wygasa ani się nie przedawnia. Wynajmujący w dalszym ciągu może z niego skorzystać, dokonując waloryzacji według wskaźnika wskazanego w umowie. Jeżeli wynajmujący skorzysta z uprawnienia, następują tego skutki i od chwili dokonania indeksacji czynsz ulega zmianie. Nie ma jednak prawnej możliwości złożenia oświadczenia ze stukiem wstecznym. Co do zasady i z istoty oświadczeń woli wynika, że mają one skutek na przyszłość i nie działają wstecz, chyba że przepis szczególny wyraźnie tak stanowi.