Pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za nieumyślne wyrządzenie szkody pracodawcy. Naprawienie szkody może nastąpić na podstawie ugody pozasądowej zawartej pomiędzy pracodawcą i pracownikiem. Jednakże, zgodnie z art. 119 k.p., odszkodowanie nie może przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującemu pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody.

Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt: III PK 14/17: „Nie jest bowiem trafny pogląd Sądu drugiej instancji, że zawarcie przez strony ugody pozasądowej określającej „wysokość odpowiedzialności” pozwanego za wyrządzoną pracodawcy szkodę powoduje wyłączenie zasad odpowiedzialności materialnej pracowników uregulowanych w przepisach Kodeksu pracy”.

Wyrok zapadł na podstawie następującego stanu faktycznego: pozwany był zatrudniony w powodowej spółce, zajmował się m.in. kontrolowaniem sprzedaży towaru. Przed rozpoczęciem przez pozwanego pracy w magazynie nie została przeprowadzona inwentaryzacja. Inwentaryzacja, która odbyła się przed rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron z inicjatywy pracownika, wykazała niedobór w kwocie ponad 100.000 zł. Pracownik zgodził się zwrócić pracodawcy wartość 1/3 niedoboru (czynność ta została uznana za zawarcie ugody pozasądowej). Pracownik wpłacił jedynie część zadeklarowanej kwoty. Pracodawca wystąpił z pozwem do sądu o zapłatę pozostałej części odszkodowania wynikającej z przyjętych przez pracownika faktur.

Sąd Najwyższy stwierdził, iż: „Ugoda pozasądowa zobowiązująca pracownika ponoszącego odpowiedzialność materialną na podstawie art. 114 k.p., do zapłaty odszkodowania w wysokości przewyższającej limit wynikający z art. 119 k.p., jest nieważna z mocy art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p.”.

Zgodnie z zasadą uprzywilejowania pracownika określoną w art. 18 k.p., zastrzeżenia umowne mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne. W ich miejsce stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy.